ถังออกซิเจน 1.5 คิว และ 6 คิว ใช้ได้กี่ชั่วโมง? (ตารางคำนวณแบบเผื่อสำรอง)
คำนวณเวลาใช้งานถังออกซิเจนจากขนาดถังและอัตราการไหล พร้อมวิธีดูจากเกจแรงดัน
ภาพ: Cjp24 / Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0
ภาพ: Peter Southwood / Wikimedia Commons / CC0
สรุปสั้น
- "1.5 คิว" หมายถึงถังที่บรรจุออกซิเจนประมาณ 1.5 ลูกบาศก์เมตร = 1,500 ลิตร (คิดที่ความดันบรรยากาศ)
- "6 คิว" คือประมาณ 6,000 ลิตร
- สูตร: เวลาใช้งาน (นาที) = ปริมาณออกซิเจนที่ใช้ได้ (ลิตร) ÷ อัตราการไหล (ลิตร/นาที)
- ที่ 2 ลิตร/นาที ถัง 1.5 คิวใช้ได้ ประมาณ 10 ชั่วโมง และถัง 6 คิวใช้ได้ ประมาณ 40 ชั่วโมง (คิดแบบเผื่อสำรอง 20%)
ตารางเวลาใช้งานโดยประมาณ
"ตามทฤษฎี" คือใช้จนหมดถัง ส่วน "แบบเผื่อสำรอง" คิดจากการใช้แค่ 80% ของถัง เพื่อเผื่อแรงดันคงเหลือที่ควรเหลือไว้ การบรรจุที่อาจไม่เต็ม 100% และความคลาดเคลื่อนของโฟลว์มิเตอร์ แนะนำให้วางแผนจากตัวเลขแบบเผื่อสำรอง
| อัตราการไหล | 1.5 คิว (ตามทฤษฎี) | 1.5 คิว (เผื่อสำรอง) | 6 คิว (ตามทฤษฎี) | 6 คิว (เผื่อสำรอง) |
|---|---|---|---|---|
| 1 ลิตร/นาที | 25 ชม. | 20 ชม. | 100 ชม. | 80 ชม. |
| 2 ลิตร/นาที | 12 ชม. 30 นาที | 10 ชม. | 50 ชม. | 40 ชม. |
| 3 ลิตร/นาที | 8 ชม. 20 นาที | 6 ชม. 40 นาที | 33 ชม. 20 นาที | 26 ชม. 40 นาที |
| 4 ลิตร/นาที | 6 ชม. 15 นาที | 5 ชม. | 25 ชม. | 20 ชม. |
| 5 ลิตร/นาที | 5 ชม. | 4 ชม. | 20 ชม. | 16 ชม. |
วิธีคิด: 1.5 คิว = 1,500 ลิตร × 80% = 1,200 ลิตรที่ใช้ได้ · 6 คิว = 6,000 ลิตร × 80% = 4,800 ลิตรที่ใช้ได้ · ตัวอย่าง 1,200 ÷ 2 ลิตร/นาที = 600 นาที = 10 ชั่วโมง
ถ้าถังใช้ไปแล้ว ดูจากเกจแรงดันอย่างไร?
ปริมาณออกซิเจนที่เหลือโดยประมาณ (ลิตร) ≈ ความจุน้ำของถัง (ลิตร) × แรงดันที่เกจ (บาร์)
- ความจุน้ำของถังมักตอกหรือพิมพ์ไว้ที่บ่าถัง (เช่น "W.C." หรือ "WC") หรือสอบถามจากร้านที่เติม
- ตัวอย่าง: ถังความจุน้ำ 10 ลิตร เกจอ่านได้ 100 บาร์ → เหลือประมาณ 10 × 100 = 1,000 ลิตร ถ้าใช้ที่ 2 ลิตร/นาที จะได้ประมาณ 500 นาที (ราว 8 ชั่วโมง) ถ้าหักสำรองไว้ด้วยก็จะเหลือน้อยกว่านั้น
- ถ้าเกจเป็นหน่วย psi ให้หารด้วยประมาณ 14.5 เพื่อแปลงเป็นบาร์
- ตัวเลขนี้เป็นค่าประมาณ ค่าจริงขึ้นกับอุณหภูมิ ความแม่นยำของเกจ และชนิดถัง
ควรเติมหรือสำรองถังเมื่อไหร่?
- อย่ารอจนเข็มเกจลงถึงศูนย์ ให้เติมหรือเปลี่ยนถังเมื่อแรงดันลดลงถึงระดับที่ร้านแนะนำ (มักเป็นช่วงสีแดงบนเกจ)
- ถ้าผู้ป่วยต้องใช้ออกซิเจนต่อเนื่อง ควรมี ถังสำรองอย่างน้อย 1 ถัง และจดเวลาเปิดถังทุกครั้ง
- คำนวณรอบเติมล่วงหน้า เช่น ใช้ 2 ลิตร/นาที ต่อเนื่อง 24 ชม. วันละประมาณ 2,880 ลิตร ถัง 6 คิว (ใช้ได้ 4,800 ลิตร) จะอยู่ได้ประมาณ 1 วันครึ่ง ถัง 1.5 คิวไม่พอใช้ทั้งวัน
ความปลอดภัยในการใช้ถังออกซิเจนที่บ้าน
- ห้ามสูบบุหรี่ จุดเทียน หรือใช้เตาไฟใกล้ผู้ป่วยและถัง (ออกซิเจนทำให้ไฟลุกแรงขึ้นมาก)
- ห้ามใช้น้ำมัน จาระบี หรือโลชั่นที่มีน้ำมันกับวาล์วและเกจ
- ตั้งถังให้มั่นคงหรือยึดกับผนัง ห่างจากแหล่งความร้อนและแดดจัด และอยู่ในห้องที่อากาศถ่ายเท
- เปิดวาล์วช้าๆ และปิดวาล์วทุกครั้งที่เลิกใช้
- ใช้ ออกซิเจนทางการแพทย์ เท่านั้น ห้ามใช้ออกซิเจนอุตสาหกรรมกับผู้ป่วย
คำถามที่พบบ่อย
ถังออกซิเจน 1.5 คิว ใช้ได้กี่ชั่วโมง?
ที่ 1 ลิตร/นาที ประมาณ 20 ชั่วโมง ที่ 2 ลิตร/นาที ประมาณ 10 ชั่วโมง ที่ 3 ลิตร/นาที ประมาณ 6 ชั่วโมง 40 นาที (แบบเผื่อสำรอง 20%)
ถังออกซิเจน 6 คิว ใช้ได้กี่ชั่วโมง?
ที่ 1 ลิตร/นาที ประมาณ 80 ชั่วโมง ที่ 2 ลิตร/นาที ประมาณ 40 ชั่วโมง ที่ 3 ลิตร/นาที ประมาณ 26 ชั่วโมง 40 นาที (แบบเผื่อสำรอง 20%)
กระบอกน้ำ (humidifier) ทำให้ออกซิเจนหมดเร็วขึ้นไหม?
โดยทั่วไปไม่ทำให้ปริมาณที่ใช้เปลี่ยน เวลาใช้งานขึ้นกับอัตราการไหลที่ตั้งไว้ แต่ถ้าข้อต่อรั่วจะทำให้หมดเร็วขึ้น ให้ตรวจรอยรั่วด้วยน้ำสบู่ ห้ามใช้ไฟ
ต้องการเติมหรือเช่าถังออกซิเจน? ดูสาขาใกล้คุณ: ชลบุรี (หนองรี) · ศรีราชา–แหลมฉบัง · เชียงราย · สุราษฎร์ธานี · ระนอง
ผู้เขียน: ทีมงาน MUREX บุญล้ำ ออกซิเจน · ตรวจทานโดย [ชื่อผู้ตรวจทาน เช่น เภสัชกร/ผู้มีความรู้ด้านก๊าซทางการแพทย์]
อัปเดต: 8 ต.ค. 2569